Her gün probiyotik kullanmalı mıyız? Uzman yanıtladı
Probiyotik takviyelerin günlük kullanımının sağlıklı bireyler için büyük bir fayda sağlayacağı iddiaları, mevcut bilimsel verilerle desteklenmemektedir. Probiotik, bağırsaklarda bulunan ve sağlık açısından olumlu etkiler gösterebileceği düşünülen bakteri türlerinin toplamını ifade eder. Örneğin, bağırsaklardaki bifidobakteri seviyelerinin artması düşük obezite oranlarıyla ilişkilendirilirken, lactobacillus seviyelerinin düşük olması kalp krizi riskini artırabilir. Ancak araştırmacılar, bağırsak mikrobiyomunun son derece karmaşık olduğunu ve tek bir bakteri türünün takviye edilmesinin beklenen sağlık yararını sağlamayabileceğini vurgulamaktadır.
Büyük ölçekli çalışmalarda probiyotiklerin yaygın iddiaları doğrulanmamıştır. 2021 yılında soğuk algınlığının önlenmesinde probiyotik kullanımını inceleyen en büyük araştırma, probiyotik kullananlar ile plasebo alanlar arasında hastalık şiddeti açısından anlamlı bir fark bulamamıştır. Aynı yıl 618 erken doğan bebeğin yer aldığı bir çalışma ve 2020’de derlenen 82 makale ile 12.000’den fazla katılımcı içeren kapsamlı bir inceleme, probiyotiklerin egzam, enfeksiyona bağlı ishal veya genel bağışıklık üzerinde belirgin bir yarar sağladığını göstermemiştir. 2021 Cochrane incelemesi, gebelikte diyabetin önlenmesi amacıyla probiyotik kullanımının çok az veya hiç fayda sağlamadığını, aynı zamanda preeklampsi riskini artırabileceğini rapor etmiştir.
Piyasadaki probiyotik ürünlerin içerik, bakteri türü ve miktarı bakımından büyük farklılıklar gösterdiği ve standartlaştırılmış ürünlerin zorlandığı bir gerçektir. Bu nedenle, hangi probiyotik türünün hangi sağlık sorunu için etkili olacağı kişiden kişiye değişebilir. Öte yandan, yoğurt, kimchi ve lahana turşusu gibi fermente gıdalar doğal probiyotik bakteri içerdiğinden, günlük takviye yerine makul bir alternatif olarak önerilmektedir. Sonuç olarak, sağlıklı bireylerin özel bir gerekçe olmadan her gün probiyotik takviyesi almalarının sağlık açısından büyük bir fayda sağlamadığı, ancak antibiyotik sonrası ishal gibi belirli durumlarda sınırlı yarar sunabileceği anlaşılmaktadır.
