SPK’dan kripto ve borsada kritik karar: Yabancılara pasaport şartı

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından Resmi Gazete’de yayımlanan yeni tebliğ, yabancı uyruklu gerçek kişilerin Türkiye’de fiziksel olarak bulunmadan, çipli pasaport ve uzaktan kimlik tespitiyle hesap açmasını mümkün kılıyor. Tebliğ, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık platformları için geçerli olacak şekilde, kimlik doğrulama sürecinde Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının (ICAO 9303) gerekliliklerini karşılayan, NFC (Yakın Alan İletişimi) desteği bulunan pasaportları zorunlu kılmaktadır. Pasaportun fiziksel yüzeyindeki bilgiler ile mikroçipte barındırılan veriler birebir eşleşmek zorunda; temassız çip okuması başarısız olursa, uzaktan müşteri ilişkisi anında bloke edilecek.

Adres ve konum doğrulama da sıkı bir risk analiziyle gerçekleştirilecek. Yabancı müşterilerin ikametgah belgesi, son üç aya ait elektrik, su, doğalgaz faturaları ve ilgili devletlerin kamuya açık veri tabanları üzerinden taranacak; adres teyidi eksikse, tek lira bile transfer yapılamayacak. Sistem, kullanıcının anlık IP ve port bilgisi, cihaz kimliği, anlık coğrafi konum ve tarayıcı izleri gibi dijital ayak izlerini pasaport verileriyle çapraz sorgulayacak; uyumsuzluk şüphesi durumunda başvuru süreci iptal edilecek. SWIFT üzerinden pasaport onaylı yabancı müşteriler otomatik olarak yüksek risk grubuna yerleştirilecek; nükte akışları yalnızca müşterinin kendi adına yurt dışında açılmış banka hesapları üzerinden yapılabilecek ve SWIFT ağı dışında transfer kabul edilmeyecek.

Her üç ayda bir, uzaktan dahil edilen kişilerin portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) radarına raporlanacak. Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler de uzaktan kimlik doğrulamasıyla müşteri kabul edebilecek; temsilcilerin yetkileri MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi kayıtları üzerinden doğrulanacak. Kurumların nihai karar vericisi belirlenemediğinde sistem kırmızı bayrak vererek işlemi durduracak.