SPK’dan yatırım ve kripto işlemlerinde yeni düzenleme: Yabancılara pasaportla işlem imkanı
SPK, Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenlemesiyle, Türk vatandaşı olmayan gerçek kişilerin pasaport kullanarak uzaktan kimlik tespiti yapabilmesini mümkün kıldı. Düzenleme, kimlik tespitinde Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’nın (ICAO) 9303 standardına uygun ve yakın alan iletişimi (NFC) özelliğine sahip pasaportların zorunlu olmasını öngörür. Pasaport çipindeki veriler ile pasaport üzerindeki bilgiler eşleştirildiğinde doğrulama gerçekleşir; NFC ile doğrulanamaması halinde uzaktan müşteri ilişkisi kurulamaz. Aynı zamanda yabancı müşterilerin adres bilgileri de zorunlu olarak teyit edilmelidir. Yerleşim yeri belgesi, son üç ay içinde düzenlenmiş elektrik, su veya doğalgaz faturası, kamu kurumlarının verdiği belgeler veya ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden risk bazlı doğrulama yapılır. Adres teyidi yapılmadan para ve kripto varlık transferi veya sermaye piyasası aracının virmanı gerçekleştirilemez.
Düzenleme, müşterinin kullandığı elektronik ortamdan elde edilen IP/port bilgisi, cihaz kimliği, coğrafi konum ve tarayıcı bilgileri gibi teknik verileri de pasaport bilgileriyle birlikte risk temelli değerlendirir. Şüpheli bir durum tespit edilmesi halinde uzaktan kimlik tespit süreci sonlandırılır. Yabancı müşteriler yüksek risk grubunda izlenir; para transferleri yalnızca SWIFT sistemi üzerinden, kendi adına açılmış yurt dışı banka hesabından yapılabilir ve aynı hesaptan para çıkışı da yalnızca müşterinin kendi banka hesabına gerçekleştirilebilir. Bu transferler, transfer mesajlarındaki bilgiler ile uzaktan kimlik tespitinde verilen bilgilerin uyuşup uyuşmadığı kontrol edilerek yapılır. Tüm bu bilgiler, her üç aylık dönemin son ayında Mali Suçları Araştırma Kuruluna (MASAK) bildirilir.
Düzenleme, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilere de uzaktan kimlik tespitiyle müşteri olma imkânı tanır. Temsilcinin kimliği uzaktan tespit edilir ve temsil yetkisi MERSİS ve/veya Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden doğrulanır; gerekirse imza sirküleri görüntü veya ekran görüntüsü alınarak kontrol edilir. Ayrıca tüzel kişinin gerçek faydalanıcısının belirlenmesi için gerekli kontroller yapılır. Gerçek faydalanıcının belirlenememesi, bilgiler arasında uyumsuzluk bulunması veya şüpheli bir durum tespit edilmesi halinde uzaktan kimlik tespit süreci sonlandırılır. Bu düzenleme, yatırım ve kripto işlemlerinde güvenliği artırmayı ve müşteri doğrulamasını elektronik ortamda tamamlamayı hedefler.
